عباس یمینی شریف

عباس یمینی شریف

|ایرانی
date of birth : 1298/3/1 | date of death : 1368/9/28
متولد اول خرداد 1298،تهران،شاعر و نويسنده، مترجم و معلم، به وجود آورنده كيهان بچه ها، برنامه ريز و نوآور در كار تعليم و تربيت كشور و خيلي كارها و فعاليتهاي ديگر میباشد.

تاريخ تولد، محل تولد، هنگام تولد:

در اول خرداد سال ۱۲۹۸ در محله پامنار تهران به دنیا آمد.

پدر: -
مادر:-
برادر: -
خواهر:-
همسر: توراندخت مقومي تهراني
فرزندان: هومن يميني شريف

مشخصات فردی:

عباس در مدرسه و مكتب درس خواند و با ابعاد انديشه هاي خاص و عام، نو و كهنه آشنا شد. محيط پرورش او خيلي زود، او را با افكار ضد ظلم آشنا کرد و 50 سال از 70 سال زندگي پربـــار خود را وقف كودكان و نوجوانان، يعني بي دفاعترين و مظلومترين افراد كشورمان کرد و تا لحظه هاي پايان زندگي،حتي زماني كه به مرگ مي انديشید، ابتدا به فكر كودكان بود: من نغمه‌سرای کودکانم/ شاد است ز مهرشان روانم / عباس يمينی شريفم / گيريد ز کودکان نشانم/

دوران زندگي:

بيشتر دوران کودکی و نوجوانی را در دره‌ی دربند، که در آن زمان هنوز صفای روستايی خود را حفظ کرده بود، گذراند. به نظر خودش همين صفای روستايی بود که بعدها در اشعار کودکانه اش متجلی شد.خانواده‌ی يمينی شريف؛ خانواده‌ای با فرهنگ و علاقه‌مند به شعر و ادب بودند و هر شعر و تصنيفی که رايج می‌شد، ياد می‌گرفتند و برای يکديگر می‌خواندند و زمزمه می‌کردند. ديوان‌های سعدی و حافظ و نيز روزنامه‌ و مجله در خانه آن‌ها در دسترس بود.

آشنایی با محمد فرخی يزدی:

اما شايد آن چه بيشتر سبب گرايش عباس به شعر شد، آشنايی اش با " محمد فرخی يزدی" ؛شاعر پرشور و آزادیخواه آن زمان بود. همان شاعری که به جرم حق‌ گويی، در جوانی و در يزد، دهانش را دوختند و باز به همين جرم در زندان قصر تهران به زندگی‌اش خاتمه دادند. آشنايی يمينی شريف و فرخی يزدی از طريق خانواده يمينی شريف حاصل شد. فرخی آوازخوانی را استخدام کرده بود که اشعار سياسی و انتقادی اش را در باغی که بر روی کوه مشرف به رودخانه و جاده دربند بود، شب‌های جمعه و شب‌های شنبه، که جمعيت فراوانی برای تفريح در دره‌ی دربند و سربند به آن‌جا می رفتند ، به صورت آواز بخواند و پيام او را به گوش مردم برساند. آوازخوان سواد نداشت و چون عباس در آن موقع کودکی ده ساله بود و می‌توانست شعرها را بخواند‌، فرخی آن‌ها را به او می‌داد و او هم در کنارش می‌نشست و شعرها را از روی دست‌نويس‌‌های فرخی آهسته می‌خواند و او آن‌ها را با صدايی رسا، که چند بار در کوهستان می‌پيچيد، می‌خواند و دره‌ی دربند را در شور و حالی فرو می‌برد.

سرودن شعر :

اين اوضاع و احوال، در مجموع در پرورش ذهن و زبان شاعرانه‌ی يمينی شريف مؤثر بود و به تدريج، ذوق شاعری را در او بيدار کرد؛ به طوری که در کلاس پنجم دبستان، بدون آن که هدف خاصی از شعر گفتن داشته باشد، به شعر گفتن روی آورد.

دانش‌سرای مقدماتی:

در 19 سالگی به دانش‌سرای مقدماتی رفت تا با تحصيل در آنجا معلم شود.

آشنایی با کتابهای کودکان:

در دانشسرا پایش به کتابخانه باز شد و با کتاب‌های کودکانه‌ای که مانند آن‌ها در ايران وجود نداشت، آشنا گشت. اين کتاب‌ها به زبان‌های انگليسی، فرانسوی و عربی بود. يمينی شريف با مطالعه‌ی اين کتاب‌ها، به اين موضوع پی برد که دنيای کودکی ويژگی‌های خود را دارد و لازم است کودکان علاوه بر کتاب درسی، کتاب‌هايی متناسب با دنيای ويژه‌ی خود بخوانند تا ذوق آن‌ها شکوفا شود.

افسانه‌های پريان:

اين انگيزه‌ای شد تا کتابی از " افسانه‌های پريان" ترجمه کند و به معاون دانشسرا،‌ که مربی دانايی به نام "دبيری" بود،‌برساند. معاون دانشسرا او را بسيار تشويق و به ادامه‌ی کار ترغيب کرد. از اين‌جا بود که دوران خلاقيت ادبی اش شروع شد و او به خصوص سعی کرد استعداد شعری خود را در جهت سرودن اشعاری برای کودکان صرف کند.او از آن پس هرگز نمی‌خواست درباره‌ی چيزی جز کودک بينديشد، چيز بنويسد و شعر و سخن بگويد.

شعرهای کودکانه‌ اش:

بی‌ترديد، شعرهای کودکانه‌ی او را بايد نقطه‌ی عطفی در شعر کودکانه‌ی ايران دانست. او نخستين شاعر کودکان است که علاوه بر سرودن شعر برای کودکان،‌دارای نظريه، و به تعبيری تئوری شعر، بود.

تشویق اساتید:

در همين دوره بود که مورد تشويق استادانی چون دکتر عيسی صديق، احمد بهمنيار، علی‌اصغر حکمت، محمد باقر هوشيار، پرويز خانلری و ذبيح‌الله صفا قرار گرفت.

اعتبار اشعار یمینی شریف:

در سال 1322 اشعار يمينی شريف به کتاب‌های دبستانی راه يافت و بدين ترتيب شعرش اعتباری تازه‌ یافت.

دبستان روش نو:

در سال ۱۳۳۴ ،به همراه همسرش به پایه گذاری دبستان روش نو پرداخت که بعدها با گسترش فعالیت،به مجموعهٔ آموزشی از کودکستان تا پایان دوره راهنمایی تبدیل شد. آنان تا سال ۱۳۵۸ آن مؤسسه را اداره کردند.

مجله‌ی کيهان بچه‌ها:

در سال 1335،‌به همت او و دوستش جعفر بديعی، مجله‌ی کيهان بچه‌ها تأسيس شد و يمينی شريف تا بيست و سه سال بعد، يعنی تا اوايل پيروزی انقلاب اسلامی (1358) مسؤوليت انتشار اين مجله را به عهده داشت.

اقبال شاعر:

به نظر می‌رسد يمينی شريف، برخلاف بسياری ديگر از شاعران،‌اين اقبال را داشته که همه‌ی کسانی که از سال 1322 به مدرسه رفته و می‌روند، يک يا چند شعر از او را خوانده‌ باشند يا بخوانند. به طور مثال يکی از اولين شعرهای او، که شايد همچنان در خاطره‌‌ی افراد باقی مانده باشد، شعر سنگ ‌نپران است که نخستين بار در کتاب فارسی اول دبستان در سال 1329 چاپ شد.

فعالیتهای دیگر:

ایشان در طول فعاليت‌های ادبی خود علاوه بر سرودن شعر به کارهای متنوعی در اين زمينه دست زد از جمله : نوشتن قصه‌های منظوم، نمايشنامه‌‌های کودکانه، ترجمه اشعار کودکانه خارجی به فارسی،‌قصه‌ها و نمايشنامه‌های منثور، ترجمه‌ی داستان،‌مطالب علمی و اجتماعی و نوشتن کتاب اول ابتدايی برای دبستانی ‌ها.

آواز فرشتگان:

اولين کتاب او با نام آواز فرشتگان در سال 1325 منتشر شد .

سياهک و سفيدک:

بيست و هفتمين و آخرين کتابش نيز سياهک و سفيدک بود که با نقاشی پرويز کلانتری در سال 1363 انتشار يافت.
عباس يميني شريف در مدرسه و مكتب درس خوانده است و با ابعاد انديشه هاي خاص و عام، نو و كهنه آشناست. محيط پرورش او خيلي زود او را با افكار ضد ظلم آشنا مي كند و چنين است كه 50 سال از 70 سال زندگي پربـــار خود را وقف كودكان و نوجوانان، يعني بي دفاعترين و مظلومترين افراد كشورمان مي كند و تا لحظه هاي پايان زندگي حتي زماني كه به مرگ مي انديشد، ابتدا به كودكان فكر مي كند:

زندگی شخصی:

وی متاهل و همسرش خانم توراندخت مقومي تهراني بود.این زوج دارای یک فرزند پسر به نام هومن بوده اند.

مسئوليت ها و مقام ها:

  • بنيانگذار و مدير كودكستان، دبستان و مدرسه راهنمايي روش نو، باشگاه تربيتي روش نو
  • عضو هيئـت مؤسس و هيئت مديره شوراي كتاب كودك، انجمن پژوهشهاي آموزشي پويا
  • گرداننده مجله هاي بازي كودكان، دانش آموزان و جوانان شير و خورشيد
  • موسس كيهان بچه ها و...

آثار :

  • ۴ مجموعه شعر به نامهاي: آواز فرشتگان (۱۳۲۵5) ، آواي نوگلان (۱۳۴۵)، گلهاي گويا (۱۳۵۰) و باغ نغمه ها (۱۳۵۲) .
  • ۳ حكايت منظوم به نامهاي:قصه هاي شيرين (۱۳۲۶) ، گربه هاي شيپور زن (۱۳۲۸) ، فري به آسمان مي رود (۱۳۴۴) و يك شعر بلند به نام آه ايران عزيز (۱۳۵۳) .
  • ۹ داستان به نثر به نامهاي: دو كدخدا (۱۳۲۹) ، دنياگردي جمشيد و مهشيد (۱۳۳۲) ، بازي با الفبا (۱۳۳۳) ، پرويز آيينه (۱۳۴۸) ، در ميان ابرها (۱۳۴۹) ، پوري و لباسهاي او (۱۳۵۰) ، كتاب توكا (۱۳۵۶) ، خانه بابا علي (۱۳۶۱) ، سياهك و سفيدك (۱۳۶۳) .
  • ۲ كتاب درسي: كتاب اول دبستان (۱۳۳۹)،كتاب آموزش زبان فارسي (۱۳۶۷) .
  • ۳ كتاب كمك درسي : داستان عروسك (۱۳۳۷) ،بيژن و شير (۱۳۳۸)، شعر با الفبا (۱۳۶۲) .
  • 1 نمايشنامه: دستمال گلدار و گنج بي صاحب (۱۳۵۴) .
  • ۲ داستان بلند براي نوجوانان: همسايه عجيب (۱۳۵۰) ، داستان خر و خركچي (۱۳۵۵) .
  • ۳ ترجمه: برق و حريق (۱۳۳۰) ، روي زمين و زيرزمين (۱۳۳۰) ، جزيره مرجان (۱۳۳۶) .
  • "نيم قرن در باغ شعر كودكان" كه مجموعه اي است از شعرها و حكايتهاي منظوم و شرح حال مختصر و نظرهاي نويسنده و شاعر درباره شعر كودك و ادبيات كودك.
  • جمعا ۲۷ اثر غير از انبوه مقاله ها و ترجمه مقاله ها و گزارشها و نوشته هاي پراكنده

تاريخ فوت، محل فوت، هنگام فوت، محل دفن:

در 28 آذر سال ۱۳۶۸، درگذشت و پیکرش را در ابن بابویه شهرری به خاک سپردند.

نقل قول و خاطرات:

  • ماندگار ترین شعری را که تا کنون بارها و بارها خوانده ایم :
  • من يار مهربانم دانا و خوش زبانم
  • گويم سخن فراوان با آنكه بي زبانم
  • پندت دهم فراوان من يار پند دانم
  • من دوستي هنرمند با سود و بي زيانم
  • از من مباش غافل من يار مهربانم
  • يمينی شريف درباره‌ی چگونگی سروده شدن اين شعر: آهای آهای آی بچه جان
  • در کوچه‌ها سنگ نپران
  • سنگ بزنی سر بشکنی
  • خدا نکرده ناگهان
  • سر که شکستی شر و شر
  • خون می‌ريزه از جای آن
  • صاحب سر داد می‌زنه
  • آی پاسبان آی پاسبان
  • می‌برنت کلانتری
  • به ضرب و زور و کش ‌کشان
  • آن جا تو را حبس می‌کنند
  • بين تمام حبسيان
  • نه خواب خوش کنی دگر
  • نه اين که داری آب و نان
  • از پدرت پول می‌گيرند
  • به اسم جرم يا که زيان
  • تا بجهی ازين بلا
  • کندی تو هفت دفعه جان
  • مخر برای خود ستم
  • سنگ نپران سنگ نپران
  • چنین گفته است: در ايام تابستان بچه‌ها در کوچه‌ها جمع می‌شدند و به يکديگر سنگ می‌زدند يا به خانه‌های مردم سنگ می‌انداختند و شيشه‌ها را می‌شکستند. ما تصميم گرفتيم در مجله بازی کودکان، که من سردبيرش بودم، مطلبی بنويسم. در همين انديشه بوديم که يکی از همين سنگ‌ها به سر فرزند صاحب امتياز مجله، ابراهيم بنی احمد، خورد و سر او را شکست. اين اتفاق سبب شد که من آن مطلب را به شعر درآوردم، به طوری که وزن آن نشاط‌ آور و برای بچه‌ها مناسب باشد. بدين ترتيب شعر سنگ‌نپران ساخته شد.

منابع:
ویکی پدیا
http://www.jazirehdanesh.com
http://www.yaminisharif.com/
http://www.persian-man.ir
http://www.tehrooz.com