عباس کیارستمی

عباس کیارستمی

|ایرانی
date of birth : 1319/4/1 | date of death : 1395/04/14
در سال 1976، دیپلم افتخار منتقدان را از یازدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم کودکان و نوجوانان تهران برای فیلم لباسی برای عروسی دریافت کرد.

تاريخ تولد، محل تولد، هنگام تولد:

در اول تیر سال 1319(۲۰ ژوئن ۱۹۴۰) در تهران به دنیا آمد.

پدر: احمد
مادر:زهرا
برادر: تقی کیارستمی
خواهر:-
همسر:پروین امیرقلی
فرزندان:احمد و بهمن

دوران زندگي:

دوران تحصیل:

پس از گذراندن دوران کودکي، در فاصله سالهاي 1326 تا 1329 در دبستان بهرام،دوره تحصيلات ابتدايي را پشت سر گذاشت و سپس راهي دبيرستان جم قلهک شد. در دبيرستان با چهره هايي چون آيدين اغداشلو و علي گلستانه همکلاس بود، چهره هايي که در سالهاي بعد تبديل به ستون هاي محکمي در هنر ايران شدند.

دوران طولانی تحصیل در دانشگاه:

در سال 1339 با پايان يافتن دوره دبيرستان، در کنکور رشته نقاشي دانشکده هنرهاي زيباي تهران پذيرفته شد. دوره تحصيلات دانشگاهي وی به طور غير معمول بسيار طولاني شد و چيزي نزديک به 13 سال به طول انجاميد. يکي از دلايل اين مسئله اين بود که در آن سالها به عنوان مامور اداره ترافيک در پليس راه کار مي کرد که اين شغل اکثر اوقاتش را مي گرفت.

ساخت فیلمهای تبلیغاتی:

در دهه 40 در چند کانون تبليغاتي از جمله "آتليه 7"، "تبلي فيلم" و "سازمان تبليغاتي نگاره" به ساختن فيلم هاي تبليغاتي، طراحي جلد کتاب و آفيش پرداخت که ثمره آن ساخت حدود 150 فيلم تبليغاتي بود که بعدها از آن به عنوان يک تجربه ارزشمند سينمايي ياد کرد.

ساخت تيتراژ فيلم :

در اواخر دهه چهل به ساخت تيتراژ فيلم هاي سينمايي روي آورد و براي فيلم هايي همچون "وسوسه شيطان" ساخته محمدرضا زرين دست و از همه مهمتر "قيصر" ساخته مسعود کيميايي تيتراژ ساخت. حضور نام کيارستمي در عنوان بندي فيلم پر فروش "قيصر" موجب افتادن نامش بر سر زبانها شد و او را تا حدودي در ميان سينمايي ها مطرح ساخت.

همکاری با کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان:

در سال 1349، فيروز شيروانلو؛ مدير وقت کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان در پي ديدن يک آگهي تبليغاتي که کيارستمي آنرا ساخته بود، از او براي همکاري در کانون دعوت به عمل آورد. با قبول اين پيشنهاد به عنوان يکي از نخستين اعضاي فعال کانون درآمد و در کنار نامهايي چون بهرام بيضايي، محمدرضا اصلاني، احمدرضا احمدي و آراپيک باغداساريان توانست تا کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان را به عنوان يکي از مهمترين و تاثيرگذارترين معدود نهادهاي هنري ايران تبديل کند، بطوريکه بسياري از فيلمسازان مطرح موج نو سينماي ايران چون بهرام بيضايي، سهراب شهيدثالث، محمدرضا اصلاني، امير نادري و خود کيارستمي نخستين و شايد بهترين آثار خود را زير نام کانون به ديگران عرضه کردند.

نان و کوچه:

کيارستمي بر اساس طرحي از برادرش؛ تقي کيارستمي، که از روي يک حادثه واقعي برداشته بود، نخستين فيلم محصول کانون را با نام "نان و کوچه" در سال 1349 کارگرداني کرد. "نان و کوچه" فيلمي ده دقيقه اي درباره پسربچه اي است که در نتيجه هراس از سگي که بر سر راهش نشسته نمي تواند مسير کوچه را طي کند و نان را به خانه اش برساند. کيارستمي در اين فيلم بيش از هر چيز کوشيده است تا اهميت موضوع اعتماد به نفس را برجسته سازد و آنرا به عنوان يک خصوصيت مثبت انساني و عاملي در رسيدن انسان به هدفش به مخاطب خود معرفي نمايد.

زنگ تفریح:

دو سال بعد فيلم کوتاه ديگري به نام "زنگ تفريح" را اين بار با فيلمنامه اي از خودش جلوي دوربين برد. "زنگ تفريح" که آميخته اي از نوع سينماي ضد قصه و مستند به شمار مي رود، روايت نامتعارفي از ماجراي کودکي است که به اتهام شکستن شيشه پنجره مدرسه در زنگ تفريح از سوي ناظم کتک مي خورد و پس از تعطيلي در راه بازگشت به خانه چيزهايي توجه او را به خود جلب مي کند. کيارستمي در "زنگ تفريح" پاياني را براي فيلم تعيين نمي کند و بيش از هر چيز مي کوشد تا به تجربه اي در ارائه يک زبان متفاوت سينمايي دست پيدا کند. از اين روست که مي توان "زنگ تفريح" را به عنوان يک اثر مهم و تجربه اي يگانه در کارنامه سينمايي عباس کيارستمي در نظر گرفت؛زيراکه ردپايي از زبان سينمايي اين اثر در فيلم هاي بعدي او قابل رويت است.

سينماي كيارستمي:

او را باید در زمره سینماگران موسوم به موج نوی سینما در ایران به شمار آورد. آثار وی اغلب با استقبال فراوان منتقدان روبه‌رو می شود. سادگی، استفاده از کودکان به عنوان نقش اول و قهرمان داستان، سبک مستندگونه، بهره‌گیری از فضاهای روستایی، حذف کارگردان، شاعرانگی و نیز مکالمه شخصیت‌ها در خودرو برخی از ویژگی‌های فیلم‌های کیارستمی است. سينماي كيارستمي سينماي فضامحور است. بطوري كه او از فضاي پيرامون به نحوي افلاطوني بهره مي برد، چرا كه افلاطون معتقد بود فضا همانند يك هستي،ثابت و از بين نرفتني است كه هر چه به وجود مي آيد در داخل اين فضا جاي دارد. اما در سده هاي بعدي كانت جنبه هاي مطلق فضا و زمان را از مرحله دنياي خارجي تا ذهن گستراند. از نظر وي، فضا اقليدسي بود و تنها سه بعد داشت. او معتقد بود كه فضا و زمان، مسائل مفهومي و شهودي در ذهن انسان هستند. شايد از اين مفهوم بتوان پديدارشناسي سينماي كيارستمي را در مقوله فضا و زمان بهتر تبيين كرد. سينماي كيارستمي تنها سينمايي است كه زمان در آن جريان دارد و مي توان گفت كه انتقال پيام در گرو سيال بودن در فضا است. در سينماي كيارستمي فضا نسبتي ناگسستني با زمان دارد و اين دو بدون يكديگر معنا نمي يابند.

علت شهرت:

مهمترین دلیل شهرت و آوازه کیارستمی این بوده که تحت تاثیر هیچ فیلمسازی نبوده و راه خودش را رفته ، فیلم های او فرمول مشخصی ندارد ، او نه به قصد و قواعد سینمای کلاسیک وفادار است و نه کاملاً تحت تاثیر سینمای آوانگارد است . راز موفقیت او خلق دنیا و قواعدیست که خاص خودش است ، فیلم های او با همه انتقاداتی که منتقدان سر سختش ، به او وارد می کنند ، آثاری کاملاً اصیل و منطبق با نگاهش به پدیده های گوناگون می باشد .

فعالیتهای دیگر:

او تجربه‌های متفاوتی در زمینه‌های مختلف نظیر آهنگسازی، طراحی صحنه و لباس، تدوین و حتی بازیگری داشته ‌است.

عکاسی:

همچنین در زمینه عکاسی طبیعت،عکاسی شناخته شده‌ است. در حراجی کریستی دبی در تاریخ ۱ مه ۲۰۰۸، عکسی از کلکسیون عکس‌های عباس کیارستمی به قیمت حدود ۱۳۰ هزار دلار فروخته شد.

زندگی شخصی:

وی متاهل و همسرش خانم پروین امیرقلی می باشد.این زوج دارای دو فرزند پسر به نامهای احمد و بهمن هستند.احمد؛متولد 5 بهمن 49، گرافیست و ویدئوگرافر و بهمن؛متولد 20 مرداد 57،کارگردان، مستندساز، تدوین‌گر و تهیه‌کننده می باشند.

تحصيلات و مدارك علمي:

رشته نقاشي در دانشکده هنرهاي زيبا

افتخارات:

  • جایزه ویژه هیات داوران جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان تهران ۱۹۷۰
  • جایزه اول بخش روایی چهارمین جشنواره بین‌المللی فیلم جیفونی ایتالیا برای فیلم تجربه ۱۹۷۴
  • جایزه ویژه هیات داوران نهمین جشنواره بین‌المللی فیلم کودکان و نوجوانان تهران برای فیلم مسافر ۱۹۷۴
  • جایزه تلویزیون ملی ایران در نهمین جشنواره بین‌المللی فیلم کودکان و نوجوانان تهران برای فیلم مسافر ۱۹۷۴
  • دیپلم افتخار منتقدان، یازدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم کودکان و نوجوانان تهران برای فیلم لباسی برای عروسی ۱۹۷۶
  • جایزه اول جشنواره فیلم‌های آموزشی مکزیکو برای فیلم دو راه حل برای یک مساله ۱۹۷۶
  • نامزد نخل طلایی جشنواره کن برای فیلم زیر درختان زیتون ۱۹۹۴
  • برنده نخل طلایی جشنواره کن برای فیلم طعم گیلاس ۱۹۹۷
  • نامزد شیر طلایی جشنواره ونیز برای فیلم باد ما را خواهد برد ۱۹۹۹
  • برنده جایزه ویژه هیات داوران جشنواره ونیز برای فیلم باد ما را خواهد برد ۱۹۹۹
  • نامزد نخل طلایی جشنواره کن برای فیلم ده ۲۰۰۲
  • دریافت دکترای افتخاری دانشسرای عالی پاریس (اکول نرمال سوپریور)
  • دریافت دکترای افتخاری از دانشگاه تولوز فرانسه
  • دریافت نشان شوالیه ادب و هنر وزارت فرهنگ فرانسه

آثار :

فیلم شناسی:

کارگردان:

    • نان و کوچه (فیلم کوتاه) (۱۳۴۹)
    • زنگ تفریح (فیلم کوتاه) (۱۳۵۱)
    • تجربه (۱۳۵۲)
    • مسافر (۱۳۵۳)
    • من هم می‌توانم (۱۳۵۴)
    • دو راه حل برای یک مسئله (فیلم کوتاه) (۱۳۵۴)
    • رنگ‌ها (فیلم کوتاه) (۱۳۵۵)
    • لباس برای عروسی (۱۳۵۵)
    • از اوقات فراغت خود چگونه استفاده کنیم:نقاشی (۱۳۵۶)
    • گزارش (۱۳۵۶)
    • بزرگداشت معلم‌ها (۱۳۵۶)
    • راه‌ها (۱۳۵۷)
    • قضیه شکل اول، شکل دوم (۱۳۵۸)
    • بهداشت دندان (فیلم کوتاه) (۱۳۵۹)
    • به ترتیب یا بدون ترتیب (فیلم کوتاه) (۱۳۶۰)
    • همسرایان (فیلم کوتاه) (۱۳۶۱)
    • همشهری (۱۳۵۸)
    • دندان درد (فیلم کوتاه) (۱۳۶۲)
    • اولی‌ها (۱۳۶۳)
    • خانه دوست کجاست؟ (۱۳۶۶)
    • کلید (۱۳۶۶)
    • مشق شب (۱۳۶۸)
    • کلوزآپ (۱۳۶۹)
    • زندگی و دیگر هیچ (۱۳۷۰)
    • سفری به دیاره مسافر (۱۳۷۲)
    • زیر درختان زیتون (۱۳۷۳)
    • سفر (۱۳۷۳)
    • طعم گیلاس (۱۳۷۶)
    • باد ما را خواهد برد (۱۳۷۸)
    • آ. ب. ث. آفریقا (۱۳۸۰)
    • ده (۱۳۸۱)
    • پنج (۱۳۸۲)
    • ۱۰ روی ده (۱۳۸۳)
    • جاده‌های کیارستمی (فیلم کوتاه) (۱۳۸۴)
    • بلیت‌ها (۱۳۸۴)
    • کجاست جای رسیدن؟ (فیلم کوتاه) (۱۳۸۶)
    • رومئوی من کجاست؟ (یکی از اپیزودهای هر کس سینمای خودش) (۲۰۰۷ میلادی)
    • شیرین (۱۳۸۷)
    • کپی برابر اصل (۲۰۰۹ میلادی)
    • مثل یک عاشق (۲۰۱۲ میلادی)

نویسنده :

  • گزارش (۱۳۵۶)
  • اولی‌ها (۱۳۶۳)
  • کلید (۱۳۶۴)
  • خانه دوست کجاست؟ (۱۳۶۵)
  • کلوزآپ (۱۳۶۸)
  • زندگی و دیگر هیچ (۱۳۷۰)
  • سفری به دیار مسافر (۱۳۷۲)
  • زیر درختان زیتون (۱۳۷۲)
  • سفر (۱۳۷۳)
  • بادکنک سفید (۱۳۷۳)
  • طعم گیلاس (۱۳۷۶)
  • بید و باد (۱۳۷۷)
  • باد ما را خواهد برد (۱۳۷۸)
  • طلای سرخ (۱۳۸۲)
  • ده (۱۳۸۰)
  • بلیت‌ها (۱۳۸۳)
  • جاده‌های کیارستمی (۱۳۸۴)
  • کپی برابر اصل (۲۰۰۹ میلادی)
  • مثل یک عاشق (۲۰۱۲ میلادی)

کتاب :

  • حافظ به روایت عباس کیارستمی
  • سعدی از دست خویشتن فریاد

تاريخ فوت، محل فوت، هنگام فوت:

پس از گذراندن دورهٔ نقاهت در تهران برای ادامهٔ درمان با آمبولانس هوایی کمپانی MK۲ با هزینه تهیه‌کننده فیلم آخرش که ساخته نشد، راهی فرانسه شد اما پس از چند روز به علت لخته‌شدنِ خون، سکته مغزی کرد و در پاریس درگذشت. در شامگاه ۱۸ تیر از پاریس به ایران منتقل شد. تشییع جنازه نیز با حضور خانواده وی و هنرمندان در فرودگاه بین‌المللی امام خمینی برگزار شد.بر اساس وصیت‌نامه متوفّی قرار شد پیکرش در لواسان به خاک سپرده شود. مراسم تشییع پیکر عباس کیارستمی یکشنبه ۲۰ تیر ماه از مقابل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان با حضور هنرمندان و دوستداران و چهره‌های سیاسی و فرهنگی در خیابان حجاب برگزار گردید. پس از تشییع مقابل کانون، مراسم خاکسپاری کیارستمی در گورستان توک مزرعه لواسان انجام شد و پیکرش با همراهی خانواده‌اش و چند هنرمند نزدیک به خاک سپرده شد. در جای‌جای آرامستان توک مزرعه و خیابان‌های ورودی لواسان پوسترهای کیارستمی نصب شده بود و کیارستمی که دوستدار طبیعت بود در گورستانی پر از درخت آرام گرفت.

نقل قول و خاطرات:

جمله ای از عباس کیارستمی که هم ایدئولوژی ذهنی و هم راز موفقیتش را نشان می دهد : هرکسی می تواند نویسنده بزرگترین و بهترین داستان عاشقانه باشد ، به شرط آنکه داستان عاشقانه ی خودش را بنویسد .

منابع:
ویکی پدیا
http://setaredanaee.com
http://kiarostamii.blogfa.com/
http://www.naghdefarsi.com