یلماز پوتون (یلماز گونی )

یلماز پوتون (یلماز گونی )

|فرانسوی- ترک
تاریخ تولد : 1937/4/1 | تاریخ وفات : 1984/9/9
متولد 1 آوریل 1937، ینیجه،بازیگر. اثرات اجتماعی موفقیت‌آمیز فیلم‌هایی که در آن‌ها به‌ عنوان فیلمنامه ‌نویس،بازیگر و کارگردان ظاهر شد،به دلیل حمایت کردها و دانشجویان،قدرت‌های ترک را نگران کرد.

تاريخ تولد، محل تولد، هنگام تولد:

در اول آوریل سال ۱۹۳۷ در روستای ینیجه اطراف شهر آدانا در ترکیه به دنیا آمد.

پدر: -
مادر:-
برادر: -
خواهر:-
همسران: نباحت چهره،فاتوش گونی
فرزندان:-

شهرت ، كنيه و لقب:

شهرت: یلماز گونی
لقب : شاه زشت

دوران زندگي:

نام واقعی اش یلماز پوتون Yilmaz Pütün بود، اما وی خود را یلماز گونی نامید. مادرش کرد و پدرش کرد زازا بودند.آنها در مزارع پنبه کار می کردند،یلماز در میان فقیران و کارگران بزرگ شد .
علاقه‌ی وی به هنر هفتم از دوران نوجوانی،زمانی که شخصیتش شکل می‌گرفت،شروع شد.او بارها همچون نمایشگرهای دوره‌گرد،تنها همراه با پروژکتورش به میان چادرنشین‌ها رفت. به این ترتیب سلیقه‌ی عمومی مردم را کشف کرد."گونی"،با قیافه‌ی یک روستایی معمولی و منش جوانان محله‌های زیبای استانبول،به وسیله‌ی قدرت بازی و شناختش از علائق مردم، به زودی با لقب "شاه زشت" در سینمای ترک مشهور شد.
او در دانشکده حقوق دانشگاه آنکارا مشغول به تحصیل بود که با آشنایی با نمایشنامه نویس مشهوری مسیر زندگی اش تغییر یافت.

فعالیت هنری:

کارش را با دستیاری آتف ییلماز شروع کرد و بعد به بازیگری روی آورد و زود معروف شد. در یک سال در ۲۰ فیلم بازی کرد و نام هنری «چیرکین کرال» (شاه زشت) را بر خود نهاد.

زندان:

در سال ۱۹۶۱ و در اوج شهرت بازیگری ، به خاطر انتشار یک رمان کمونیستی محکوم به زندان (۱۸ ماهه) شد. این اولین حلقه از زندانی شدن های این فیلمساز بود که به خاطر حمایت از سیاستهای چپ و ملی گرایی کردی، از سوی رژیم نظامی ترکیه محکوم میشد.
در ۱۹۶۵ از بازیگری به کارگردانی روی آورد و در ۱۹۶۸ کمپانی فیلمسازی خود را تحت عنوان «گونی فیلمچیلیک» تاسیس کرد.
فیلمهایش در دهه های ۷۰ و ۸۰ (فیلمهایی مثل «امید» و «درد») با احساسات مردم ترکیه علیه رژیم ستمگر آن کشور همراهی میکرد.
اگرچه سالهای جوانی را در زندان گذراند، اما از پشت میله های زندان نیز به نوشتن پرداخت.
یلماز گونی چهره‌ای شناخته شده در میان هنرمندان چپ جهان است و با فیلمهایش سعی در نشان دادن تفاوتهای فاحش بین شرق و غرب ترکیه به طور کلی و مناطق زازانشین آن با دیگر نقاط ترکیه به طور اخص داشت.
با سئیت هان 1968که یک داستان عشقی ناگوار کردی است، به زودی موفقیت زیادی به دست ‌آورد و "گرگ‌های گرسنه"Aç Kurtlar 1969،به عنوان آغازگر یک عصر جدید در سینمای ترک شناخته شد.
اما در واقع فیلم "امید" (Umut ,1970) است که "گونی"را با استعدادهایش به سینماگران اروپایی ‌شناساند.

مختصات آثار:

فیلم‌های "گونی"، به عنوان آثاری نئوـ‌واقع‌گرا (نئورئالیسم) از جهان روستایی با گروه‌های کوچک از مردمی وابسته به شغل‌های ناپایدار و محکوم نظام سرمایه‌داری، درهم ‌شکسته و خشن، برای اولین بار بر پرده‌های سینمای کردستان نقش بست.
اثرات اجتماعی موفقیت ‌آمیز فیلم‌هایی که در آن‌ها به‌ عنوان فیلمنامه‌ نویس،بازیگر و کارگردان ظاهر شد،به دلیل حمایت کردها و دانشجویان،قدرت‌های ترک را نگران کرد.به این ترتیب پس از کودتای نظامی 1970،به اتهام تبلیغ نظام‌های اشتراکی و انفصالی (کمونیسم و سپاراتیسم)به دوازده سال زندان محکوم شد. در زندان نیز به نوشتن فیلم‌نامه‌هایش ادامه داد و آن‌ها را به وسیله‌ی دستیارانش در خارج از زندان تهیه کرد.

آثارش پس از زندان:

"رمه" (Le Troupeau) و "یول" (Yol) شاهکارهای پس از زندان هستند که نگاهی شکسپیری بر ظلم نظام سیاسی، کهنه گرایی احتماعی و وضعیت زنان کرد و ترک دارند.

ممنوعیت فعالیت هنری:

از سال ۱۹۸۰ به خاطر نوشته‌ها و فیلمهایش به بیش از صدسال زندان محکوم شد و برای اولین بار در زندگی هنری‌اش دچار ممنوعیت کار سینمایی شد. حکومت ترکیه کپی فیلمهایش را ممنوع کرد و آنها را از بین ‌ برد.

پناهندگی:

همچنین ارتباط‌ش را با دنیای خارج از زندان قطع کردند. اما پس از چندین ‌بار تلاش پی درپی ،موفق شد تا در پاییز۱۹۸۱ از راه دریا به فرانسه فرار کند و در آنجا پناهنده شود. در پی این امر تابعیت ترک از او سلب شد.
او یکی از کارگردانان ترکیه است که از سینما برای آموزش سیاسی و تغییر اجتماعی بهره برد و موقعیتهای طبقه ی کارگر و فقرا را نمایش داد.
سبک وی که به رئالیسم اجتماعی معروف است تغییر عظیمی بر سینمای ترکیه گذاشت. سینمای ترکیه قبل از گونی، پر از فیلمهای جنگی و ملودرام بود.

زندگی شخصی:

در سال 1967 با نباحت چهره ازدواج کرد،این زندگی فقط یک سال دوام داشت.وی در سال 1970 با فاتوش گونی ازدواج کرد.

تحصيلات و مدارك علمي:

تحصیل در دانشکده حقوق دانشگاه آنکارا

مسئولیت و مقام ها:

تاسیس کمپانی فیلمسازی گونی فیلم چیلیک

افتخارات:

در بهار۱۹۸۲فیلم(یول) در جشنواره ی(کن) اکران شد و(نخل طلایی) این جشنواره را با فیلمی از«کوستا گاوراس»(Costa Gavras) شریک شد .
جاده:برنده ی جایزه ی نخل طلایی و جایزه ی ویژه ی منتقدین جشنواره ی کن
«دشمن» :جایزه ی افتخاری سی امین دوره ی جشنواره ی بین المللی فیلم برلین در سال ۱۹۸۰

آثار :

  • ۱۹۸۳ دیوار (Duvar)
  • ۱۹۸۲ راه (Yol)
  • ۱۹۷۸ رمه (Sürü)
  • ۱۹۷۴ رفیق (Arkadaş)
  • ۱۹۷۴ بیچاره ها/بدبخت ها (Zavallılar)
  • ۱۹۷۳ بابا (Baba)
  • ۱۹۷۱ مرثیه (Ağıt)( مطالعه ی فقر روستایی و سرکوب است. این فیلم، تحسین شده ترین فیلم گونی است و کارگردان آن را از داخل زندان کارگردانی کرده است. حلقه های خام این فیلم را به سوئیس قاچاق کردند و در پاریس تدوین شد).
  • ۱۹۷۱ ناامیدها (Umutsuzlar)
  • ۱۹۷۱ درد (Acı)
  • ۱۹۷۱ اختلاس کنندگان (Vurguncular)
  • ۱۹۷۱ عبرت (İbret)
  • ۱۹۷۱ فراری‌ها (Kaçaklar)
  • ۱۹۷۱ فردا آخرین روز است (Yarın Son Gündür)
  • ۱۹۷۰ هدف زنده (Canlı Hedef)
  • ۱۹۷۰ امید (Umut)
  • ۱۹۷۰ عثمان، سرباز پیاده (Piyade Osman)
  • ۱۹۷۰ هفت شرور (Yedi Belalılar)
  • ۱۹۶۹ گرگ‌های گرسنه (Aç Kurtlar)
  • ۱۹۶۹ یک مرد زشت (Bir Çirkin Adam)
  • ۱۹۶۸ پیره نوری (Pire Nuri)
  • ۱۹۶۸ سیدخان: عروس خاک (Seyyit Han: Toprağın Gelini)
  • ۱۹۶۷ گلوله به من اثر نمی‌کند (Bana Kurşun İşlemez)
  • ۱۹۶۷ اسم من کریم (Benim Adım Kerim)
  • ۱۹۶۶ اسب، زن، اسلحه (At Avrat Silah)
  • ۱۹۷۹ دشمن

تاريخ فوت، محل فوت، هنگام فوت، محل دفن:

در نهم سپتامبر سال ۱۹۸۴ بر اثر بیماری سرطان در پاریس در گذشت. پیکرش را در گورستان پرلاشز پاریس به خاک سپردند.یک روزنامه در ترکیه درگذشت وی را چنین اعلام کرد:«فیلم تمام شد»!

نقل قول و خاطرات:

یلماز در آخرین مصاحبه خود که با «کریس کوچرای» انجام داد در مورد فیلم«رمه» (Sürü) گفت: «این فیلم در حقیقت سرگذشت خلق کرد است، اما حتی اجازه نداشتم در ساخت فیلم از زبان کردی استفاده کنم و اگر چنین می‌کردیم همه کسانی که در ساخت فیلم مشارکت داشتند بازداشت و روانه زندان می‌شدند».

منابع:
ویکی پدیا
http://www.sinemaykurd.blogfa.com
http://eshtrak.wordpress.com
http://www.shahrvand.com