محمد بن حسن آملی

محمد بن حسن آملی

|ایرانی
تاریخ تولد : | تاریخ وفات :
متولد آمل،نویسنده کتاب تاریخ رويان. شهرت‌ اولياءالله‌ مديون‌ نگارش کتاب تاريخ‌ رويان‌ او به‌ زبان‌ فارسى‌ است‌ كه‌ در اول‌ محرم‌ 764 ق‌ نگارشش پايان‌ يافت‌.

تاريخ تولد، محل تولد، هنگام تولد:

در آمل به دنیا آمد.

پدر: -
مادر:-
برادر: -
خواهر:-
همسر:-
فرزندان:-

شهرت ، كنيه و لقب:

شهرت:اولیاءالله یا مولانا اولیاءالله آملی

دوران زندگي:

احتمالاً مقدمات‌ تحصيل‌ را در آمل‌ آغاز كرد. در همين‌ دوران‌ از زندگي در آمل‌، به‌ تاريخ‌ و سرگذشت‌ شهر خود علاقه‌ و دلبستگى‌ پيدا كرد و مشاهد و مقابر آنجا را بازديد و بررسى‌ نمود. گزارش‌ وي‌ از آثار تاريخى‌ آمل‌ در تاريخ‌ رويان‌ روحية كنجكاو و جست‌وجوگرش را نشان‌ مى‌دهد.
آمل‌ در اواسط سده 8ق‌ دچار پريشاني هاي‌ سياسى‌ و اجتماعى‌ بود. خاندان‌ آل‌ باوند كه‌ فرمانروايان‌ آن‌ ناحيه‌ بودند، دچار ضعف‌ و انحطاط شدند و با كشته‌ شدن‌ آخرين‌ امير ايشان‌ فخرالدوله‌ حسن‌ پسر كيخسرو (750ق‌)، خاندان‌ آنان‌ به‌ دست‌ كياييان‌ چلاوي‌ برافتاد.
اولياءالله‌ در كتابش‌ با تأسف‌ و تأثر از اين‌ حوادث‌ ياد کرده.

رویان:

وي‌ كه‌ از طرفداران‌ آل‌ باوند بود، پس‌ از اين‌ وقايع‌ در 750ق‌ آمل‌ را رها كرد و به‌ رويان‌ در غرب‌ مازندران‌ پناه‌ برد . در رويان‌ مورد حمايت‌ پادوسبانيان‌ كه‌ سرسختانه‌ از باونديان‌ پشتيبانى‌ مى‌كردند، قرار گرفت‌ و براي‌ وي‌ فرصتى‌ فراهم‌ آمد تا به‌ مطالعه‌ و تأليف‌ بپردازد. ‌ ظاهراً در همين‌ زمان‌ ذيلى‌ بر تاريخ‌ طبرستان‌ ابن‌ اسفنديار (پس‌ از 613ق‌/1216م‌) نوشت‌ و رويدادها را تا زمان‌ خويش‌ نگاشت‌ و نيز به‌ تشويق‌ فخرالدوله‌ تاريخ‌ رويان‌ را به‌ نگارش‌ در آورد.

تاریخ رویان:

شهرت‌ اولياءالله‌ مديون‌ کتاب تاريخ‌ رويان‌ او به‌ زبان‌ فارسى‌ است‌ كه‌ در اول‌ محرم‌ 764ق‌در رويان‌ نگارش آن پايان‌ يافت‌. اين‌ كتاب‌ مشتمل‌ بر 7 باب‌ است‌ كه‌ 3 باب‌ نخست‌ آن‌ اينهاست‌: تاريخ‌ رويان‌ از عصر فريدون‌، پادشاهان‌ محلى‌ استندار در رويان‌، اوضاع‌ طبرستان‌ و گيلان‌ در ايام‌ ساسانيان‌، دوره اسلامى‌ از آغاز تا عباسيان‌ و نيز اشارات‌ پراكنده‌اي‌ به‌ طاهريان‌، صفاريان‌، سامانيان‌ و ديلميان‌... این کتاب از منابع ارزشمند حوادث گذشتهٔ مازندران به شمار می‌آید. نثر كتاب‌ ، نسبتاً ساده‌ و روان‌ است‌ و از تكلف‌ و لفاظى‌ رايج‌ در بيشتر نوشته‌هاي‌ سده‌هاي‌ 7 و 8 ق‌ مبراست. مؤلف‌ در ضمن‌ بيان‌ وقايع‌، اشعار بسياري‌ به‌ فارسى‌ و عربى‌ آورده‌، و همچنين‌ شماري‌ از واژه‌ها و اصطلاحات‌ قديم‌ محلى‌ را نيز به‌ كار برده است‌ .

آثار :

تاريخ ‌رويان
ذيلى‌ بر تاريخ‌ طبرستان‌ ابن‌ اسفنديار

تاريخ فوت، محل فوت، هنگام فوت، محل دفن:

از ذيل‌ كوتاهى‌ كه‌ گويا خود مؤلف‌ بر تاريخ‌ رويان‌ نوشته‌، و سير حوادث‌ را تا 805 قمری ‌ادامه‌ داده‌ ، بر مى‌آيد كه‌ وي‌ دست‌كم‌ تا اين‌ سال‌ زنده‌ بوده‌ است‌ .

منابع:
ویکی پدیا
http://mazeroni.blogspot.com